IELTS: 5 lời khuyên sai trái và tai hại nhưng l rất phổ biến

0
182

Hãy tránh xa những điều tai hại sau khi bạn học tiếng Anh và IELTS. Bài này nên được đọc cùng với bài Diamonds vs Stones.

Xem thêm bài viết khác:

Em hãy học thuộc thật nhiều academic words vào!

Academic words là một nỗi ám ảnh ngu đần và không đáng có nhất của các thí sinh thi IELTS. Nó xuất phát từ những lời khuyên như ‘phải nhồi nhiều academic words vào bài thì mới được điểm cao.’ Thế là, từ đó, trái đất xuất hiện những bảng phong thần từ vựng hàng ngàn academic words với tác dụng thần thông quảng đại, thuộc xong thì Nghe Nói Đọc Viết cứ gọi là làu làu như cháo.

OMG hỡi các em học sinh đáng yêu và đáng thương, hãy dừng việc ngu ngốc này lại ngay. Bạn hãy thử nghĩ mà xem, tiếng Việt của mình từ thuở cha sinh mẹ đẻ đến nay bạn có bao giờ nghe thấy cái gì gọi là academic words chưa; chưa hả, vậy thì tiếng Anh cũng không có đâu. Đừng để người ta hù dọa.

Việc đi theo lời khuyên về academic words có những tác hại vô cùng to lớn như sau:

Hại não và làm hỏng bộ nhớ: Để dễ hình dung, bạn hãy coi bộ nhớ như tủ quần áo của bạn. Những từ vựng từ các word lists trên đời giống như những bộ quần áo và phụ kiện không được sắp xếp ngăn nắp – bạn cứ nhét vào tủ không theo một trật tự nào hết.

Hậu quả nhẹ là bạn sẽ không thể tìm được một món đồ lúc cần; hậu quả nặng là tủ sẽ bị tràn và bạn hết không gian chứa đồ và tất nhiên, bạn vẫn không thể tìm được món đồ bạn cần. Bộ não và trí nhớ cũng như vậy thôi, đừng cưỡng bức nó với các word lists rời rạc, vô hồn và không hề có văn cảnh.

Làm hỏng sự tự nhiên của ngôn ngữ: Sự tự nhiên là đỉnh cao nhất trong việc sử dụng ngôn ngữ – nó sẽ giúp bạn phân biệt ngay đâu là ngôn ngữ của người bản xứ và đâu là ngôn ngữ được nói và viết bởi người nước ngoài (ở trình độ thấp).

Để đạt sự tự nhiên, bạn cần rất hiểu ngôn ngữ và ngữ cảnh sử dụng để lựa chọn từ vựng phù hợp. Việc này không dễ và chỉ đạt được khi bạn đọc nhiều, thực sự hiểu khi đọc, liên tưởng đến ngôn ngữ mẹ đẻ cũng như những tình huống sử dụng trong đời sống.

Và việc này không thể đến từ việc ngày đêm ‘cày’ academic word lists. Nguy hại hơn, việc ‘sính’ từ vựng academic sẽ khiến bạn hình thành thói quen ‘nhồi’ academic words vào câu khi không thực sự hiểu về ngữ cảnh và cách dùng. Đây chắc chắn sẽ là một thảm họa với điểm số của bạn khi nó ảnh hưởng tới một loạt các tiêu chí cho điểm như Trả lời rõ ý (Task Response), Sự mạch lạc (Coherence) và Từ vựng (Vocabulary).

Giải pháp: Vứt word lists đi, tập trung đọc hiểu càng nhiều càng tốt – lưu trữ từ vựng theo phương pháp Diamond Vocabulary. Hãy vui với những gì mình có, những từ vựng thực sự là của mình và đừng tham đống của cải thiên hạ, mà chắc gì đã là của cải (biết đâu chỉ là đồng nát thì sao).

Hãy cày đề thật nhiều vào!

‘Cày đề nhiều’ là một nguyên nhân chính yếu của tình trạng phổ biến: điểm chững lại và không thể tăng dù bạn cày đề đều đặn. Vì sao? Vì ‘deep learning’ quyết định việc người học có đạt được bước nhảy vọt về điểm số và hiểu biết hay không. Và điều bí mật là ‘deep learning’ lại cần kỹ chứ không cần nhanh – tức là nó rất rất trái ngược với yêu cầu về tốc độ trong phòng thi.

Vì vậy, hãy nhớ điều tối quan trọng sau: Bạn làm bao nhiêu đề không quan trọng bằng bạn dành bao nhiêu thời gian, tâm huyết và sự tập trung để làm một đề.

Giải pháp: hãy xem các cặp đối chiếu RIGHT – WRONG dưới đây để tự chữa bệnh.

  • WRONG: Định lượng được khoảng thời gian có thể hoàn thành một bài
  • RIGHT: Không thể và không quan tâm đến việc định lượng thời gian hoàn thành một bài – việc tra từ điển và hỏi có thể kéo dài ngoài dự kiến của bạn, vì mỗi bài lại khó dễ khác nhau với mỗi người
  • WRONG: Không có bảng từ vựng diamonds
  • RIGHT: Có bảng từ vựng diamonds – Lưu ý: có nhiều bài bạn không tìm được từ vựng diamonds cũng không sao cả. Điều quan trọng là bạn biết thế nào là diamonds và có ý thức lưu giữ từ vựng diamonds.
  • WRONG: Làm rất nhiều đề, một tuần làm 2-3 đề Listening và 2-3 đề Reading, thậm chí nhiều hơn
  • RIGHT: Không quá quan tâm đến số lượng đề mà quan tâm nhiều hơn đến cảm giác và sự sảng khoái mỗi khi làm đề
  • WRONG: Check đáp án ngay thay vì tự mình rà soát lại bài để tìm những chỗ mình chưa làm được
  • RIGHT: Không bao giờ check đáp án ngay mà dành thời gian thoải mái để tự mình tìm những câu trả lời chưa tìm thấy trong quá trình làm đề lần trước
  • WRONG: Check đáp án xong thì gập sách vở lại, coi như xong việc
  • RIGHT: Hiểu rằng chưa có gì là xong ở đây cả và dùng từ điển Cambridge và Google UK để tra kỹ càng để hiểu toàn bộ bài – chỗ nào tra rồi mà không hiểu thì phải ghi lại để hỏi cho bằng ra
  • WRONG: Mơ hồ về bài mình vừa làm, đặc biệt là những chỗ khó
  • RIGHT: Sảng khoái và sáng láng vì đã hiểu hết những chỗ khó và học được nhiều điều mới (từ vựng, ngữ pháp và chiến lược.
  • WRONG: Cảm giác thất vọng khi điểm không tăng
  • RIGHT: Cảm giác vui vẻ vì học được nhiều thứ mới và sảng khoái vì những kiến thức mới đã giúp mình tiến bộ ngày qua ngày

Để nói giỏi, hãy nói thật nhiều! Để viết giỏi, hãy viết thật nhiều!

OMG Đây là lời khuyên tai hại nhưng phổ biến nhất mà tôi từng biết. Nói và Viết đều tuân theo quy tắc 90-

90% những gì bạn nói và viết ra đều đến từ ngoài bạn, đến từ những gì bạn đọc được, nghe được và học được – việc này cũng có nghĩa 90% thời gian của bạn cần dành cho việc nghe và đọc để tích lũy từ vựng, ngữ pháp và kiến thức nề

Ngoài ra, quy tắc 90-10 còn được hiểu theo cách sau. Bạn có 100 từ vựng trong bộ nhớ nhưng bạn sẽ chỉ sử dụng được 10 từ trong số đó trong những tình huống có áp lực (thi cử chẳng hạn). Điều này có nghĩa bạn sẽ cần phải nạp vào rất nhiều và rất nhiều thì mới có vốn để dùng.

Nếu không, bạn sẽ nói cái gì và viết cái gì đây? Hãy nhớ, viết ra một cái sai, nói ra một cái sai là bạn đang ngấm luôn một cái sai. Sẽ rất khó để tẩy đi những cái sai; nguy hại hơn, bản thân những cái sai này đã chiếm rất nhiều chỗ trong bộ nhớ của bạn rồi.

Giải pháp: Hãy luôn ưu tiên cho việc Nghe hiểu, Đọc hiểu, Cảm nhận và Tích lũy từ vựng Diamonds hàng ngày.

Đoán nghĩa khi đọc

Đây không hẳn là một lời khuyên có hại. Lúc đi thi, tất nhiên bạn sẽ phải đoán nghĩa rồi nếu không biết. Nhưng đó là chuyện của đi thi. Trong quá trình đọc và học tiếng Anh hàng ngày của bạn, bạn phải tra từ điển Cambridge và Google UK để hiểu tường tận và sáng tỏ, loại trừ mọi sự phỏng đoán dẫn đến hiểu sai nghĩa của văn bản.

Kể cả những từ vựng quen thuộc, bạn cũng đừng mặc định là mình đã biết nghĩa của chúng. Bạn hãy xem hai ví dụ dưới đây về sự biến nghĩa và biến âm của của từ vựng.

His scheme would employ up to 16 trillion minute spacecraft…

  • In focus: minute
  • Nghĩa quen thuộc: minute là danh từ chỉ thời gian (phút), phát âm là /ˈmɪɪt/.
  • Trong văn cảnh này, minute là tính từ (siêu nhỏ), phát âm là /maɪˈnjuːt/.
  • Dịch nghĩa: Kế hoạch của ông ấy sẽ sử dụng 16 nghìn tỷ tàu vũ trsiêu nh….

Dr Phil Rasch is guarded about the role of engineering…

  • Nghĩa quen thuộc: guard là động từ với nghĩa ‘bảo vệ’
  • Trong văn cảnh này, guarded là tính từ và có nghĩa ‘thận trọ’
  • Dịch nghĩa: Tiến sỹ Phil Rasch rất thận trọng về vai trò kỹ thuật….

Giải pháp: luôn kiểm tra từ điển Cambridge và Google nếu bạn nghi ngờ và cảm thấy mơ hồ về ý nghĩa văn bản.

Viết xong có người sửa lài giỏi

Sai. Sai. Ngàn lần sai. Bạn viết ra một cái sai thì cái sai đó đã ngấm vào bạn ngay tức thì, mà thường thì đã viết thì các em học sinh thường chẳng bao giờ sai một lỗi cả – trung bình thì chắc cũng phải ít nhất là hàng chục lỗi.

Mỗi lỗi sai giống như một liều thuốc độc vậy, bạn sẽ uống thuốc độc ngay và ngấm tức thì ở thời điểm bạn viết ra (thậm chí là ngấm trước đó rồi, vì có ngấm rồi thì nó mới ở trong đầu bạn chứ). Thế là, ngay tức khắc, bạn uống tới cả chục lọ thuốc độc; ba ngày sau, thày mang thuốc giải (bài sửa) đến thì bạn đã chết khô từ lâu rồi còn đâu.

Thực tế, việc chữa bài viết có rất rất ít tác dụng, nếu không nói là phản tác dụng. Nó tạo ra sự thụ động và tham lam của học sinh – cứ viết đi sẽ có người chữa, viết càng nhiều thì được chữa càng nhiều (‘Thế có phải là sướng không!’). Nó cũng khiến cho thày giáo (hay trợ lý của thày cô) chết ngập trong bài vở và ngộ độc (văn) nặng. Thày cô thì ngày càng dốt nát vì không có thời gian nghiên cứu những thứ hay ho, còn học sinh thì cứ chết dần chết mòn mà vẫn tưởng là tương lai sáng bừng sắp đến.

Giải pháp: không viết, không viết, và không viết. Thay vào đó, bạn hãy đọc nhiều, hiểu thật sự khi đọc và tích lũy từ vựng diamonds. Sau đó, bạn hãy viết chính tả hàng ngày dựa vào bảng từ vựng diamonds. Bạn cũng tập dần với tâm lý đúng: không phải viết để người ta chữa mà là viết ra những thứ không ai chữa và bẻ được.

Chúc các bạn học tốt nhé!

Comments

comments

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY